Nieuws voor de Atheïst

Kampen – ,,We moeten de héle mens aanspreken in de kerk, dat gebeurt in de marketing ook. Daarvoor moet je mensen in hun hart raken, niet alleen op cognitief niveau”, zei prof.dr. James K.A. Smith gisteren tijdens een gastcollege aan de Theologische Universiteit Kampen (Broederweg).

Maaike Ymkje de Jong

Smith is hoofddocent filosofie aan de Calvin College, Grand Rapids – Michigan in de Verenigde Staten. Hij sprak tijdens een introductieles over ‘Radical Orthodoxy’, een postmoderne theologische beweging, die gekenmerkt wordt door het teruggrijpen op de christelijke traditie (onder andere Augustinus) en de kritiek op de moderniteit. Het is ook een beweging die midden in de eigen tijd wil staan.
Smith is door Nico-Dirk van Loo van Emerging Netwerk naar Nederland gehaald voor een aantal lezingen. Maandag sprak Smith aan de VU in Amsterdam, dinsdag aan de Christelijke Hogeschool in Ede en gisteren in Kampen aan de universiteit van de Gereformeerde Kerken (Vrijgemaakt).
Het Emerging Netwerk bestaat uit een groep mensen die nadenkt over hoe de kerk weer aansluiting kan vinden bij mensen van deze tijd. Ook de ‘Radical Orthodoxy’ wil aansluiten bij de maatschappij.
,,De ‘Radical Orthodoxy’ wil maatschappelijk betrokken zijn en vanuit een christelijk perspectief kritisch naar de maatschappij kijken. De kerk is geroepen een tegencultuur te vormen. Dat is niet een subcultuur waarin alles gedaan wordt zoals in de samenleving gebeurt, maar dan ‘zoals Jezus het zou doen’. De kerk moet een alternatieve cultuur zijn, die iets laat zien van het Koninkrijk en Gods sjaloom, vrede”, volgens Smith. ,,De kerk creëert niet een ‘veilige haven’ waar christenen veilig in hun eigen cultuurtje zitten. De kerk maakt een andere cultuur voor de maatschappij, de mensen om haar heen. Deze tegencultuur moet plaatsvinden in het midden van de ‘aardse stad’, bijvoorbeeld in het midden van Amsterdam. De kerk moet een uitnodigen deel uit te maken van een gemeenschap van sjaloom.”
Reclame

De reformatorische kerken zouden zich niet meer alleen moeten richten op het ‘hoofd’ van de mens, maar op de hele persoon, stelde Smith. ,,We moeten over passies en verlangens spreken, mensen zien als ‘verlangende wezens’ en niet als ‘hersens op stokjes’. Dat is hoe de marketing tegenwoordig ook werkt. De reclames proberen ons niet over te halen met sterke argumenten, maar ze raken het hart – dat wat de mens belangrijk vindt.”
,,In kerkdiensten zou de hele mens betrokken moeten zijn, cognitief, emotioneel en lichamelijk. Het evangelie zou elke keer ‘lichamelijk’ verteld moeten worden, zodat het de hele mens raakt. En waarom zouden we dan niet iedere dienst het avondmaal vieren? Dan komt de boodschap letterlijk in je lijf. Een kerk zou eigenlijk een combinatie moeten zijn van een pinkstergemeente en een rooms-katholieke parochie. In de pinkstergemeente beleven mensen met hun hele lichaam, door veel beweging, de dienst. En in een rooms-katholieke dienst is veel ruimte voor beelden, ook in de rituelen zoals de eucharistie.”
Smith stelt voor de protestantse kerken ‘reformatorische kloosters’ te laten worden. Niet om als kerk terug te trekken uit de maatschappij en een eigen leefwereld te maken, maar zoals kloosters ooit bedoeld waren. ,,Als een intensieve toewijding aan het gemeenschapzijn voor de wereld. Christenen moeten niet samenkomen om zichzelf te beschermen tegen de wereld, maar om iets te laten zien van Gods sjaloom. De kerk moet grote deuren en ramen hebben en gastvrij zijn.”
Daar mag het niet bij blijven; om maatschappelijk betrokken te kunnen zijn, moeten christenen de wereld in gaan. ,,Het zwaartepunt moet in de kerk liggen, daar is het centrum en van daaruit gaan stappen we in de samenleving.”
Schaamte

Smith sprak in Kampen tijdens een inleidend college op het vak ‘Radical Orthodoxy, de schaamte voorbij’. Dit vak is een onderdeel van het programma Permanente Educatie van de vrijgemaakte Theologische Universiteit, die verschillende cursussen geeft ter verdieping voor theologen, predikanten en werkers op het kerkelijk erf. Binnen het programma zijn drie aandachtsgebieden: actuele theologie, cultuur en context en competenties.
Het vak over Radical Orthodoxy gaat in september van start, met vier bijeenkomsten in de laatste maanden van dit jaar. De cursisten zullen dan meer inzicht krijgen in de achtergrond en theologische uitgangspunten van deze beweging. ,,We willen predikanten met de cursussen extra verdieping geven, vooral theoretisch. Zo blijven de predikanten op de hoogte van actuele theologische ontwikkelingen en kunnen ze die kennis ook toepassen in het gemeentewerk”, aldus ds. Joost Smit uit Nijkerk, projectleider van de Permanente Educatie, die dit jaar van start is gegaan.

bron: Friesche Dagblad.nl